Flaga Wielkiej Brytanii Flaga Polski
Logo youtube Logo facebook Logo twitter Logo pinterest

BLOG

NEWSLETTER

Pn Nieczynne | Wt/Czw/Pt 10-17 | Śr 11-19 | Sb 10-18 | Nd 12-17

Zakup kolekcji polskiej sztuki ludowej ze zbiorów Andrzeja Delinikajtisa

 

 

Zakupiona kolekcja została zebrana przez Andrzeja Delinikajtisa (1926 -  2012), z wykształcenia prawnika, z zawodu dziennikarza, związanego w latach powojennych z czasopismem "Współczesność", a następnie z Polskim Radiem.

 

Przedmioty zgromadzone w jego kolekcji zostały pozyskane podczas licznych podróży po Polsce. Są to rzeźby i obrazy XIX wieczne, pochodzące z prowincjonalnych kościołów czy kaplic przydrożnych. Druga grupa obiektów to sztuka ludowa powstała po drugiej wojnie światowej. Delinikajtis odwiedzał znane ośrodki rzeźbiarskie kupując dzieła bezpośrednio od twórców lub ich rodzin. Większość zakupów miała miejsce w latach 60 tych XX wieku. W kolekcji znajdują się dzieła takich autorów jak: Józef Piłat, Wincenty Krajewski, Józef Janos czy Jan Lamęcki. Wyjątkiem na tle całości zbiorów jest inspirowana sztuka ludową fajansowa figura Matki Boskiej Skępskiej w stylu art déco, według projektu Władysława Adamiaka, wykonana w Fabryce Fajansu w Pacykowie w latach 20 XX w.

 

Wszystkie zakupione obiekty zostaną umieszczone na wystawie "Biblia Pauperum. Obraz Boga w sztuce ludowej". Można je będzie również oglądać na wystawie internetowej oraz w katalogu na stronach internetowych muzeum.  Zakup kolekcji stał się również okazją do realizacji krótkich filmów dokumentujących etapy umieszczania obiektów w zbiorach muzealnych (m.in. inwentaryzację, konserwację, dokumentację fotograficzną).

 

Projekt „Zakup kolekcji polskiej sztuki ludowej ze zbiorów Andrzeja Delinikajtisa” został dofinansowany ze środków programu „Kolekcje muzealne” Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz dotacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego.

 

Wystawa wirtualna - link

 

Katalog zbiorów

Zakup kolekcji brązów z królestwa Beninu

 

Zakupiona kolekcja składa się z 28 obiektów (18 pojedynczych i 5 par) wykonanych z brązu pochodzących z królestwa Beninu, wykonane techniką wosku traconego. Kolekcja związana jest z kulturą dworską i przedstawia postaci i precjoza używane przez władców i urzędników.

 

Obiekty zostały zakupione od Rodziny Bojarskich, która jest właścicielem kolekcji. Wszystkie przedmioty zostały skatalogowane i opisane przez Ryszarda Bojarskiego w latach 70. i 80. XX w. podczas jego pobytu w Nigerii. Fakt ten wpływa na ich autentyczność.

 

Dodatkowa wartością zbioru jest są badania wykonane w latach 2013-2014 na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu dotyczące wieku kolekcji. Z badań wynika, że najstarsze przeznaczone  do zakupu obiekty pochodzą z XVIII w.

 

Zakup ma za zadnie wzbogacenie zbiorów Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie oraz jest przeznaczony w przyszłości do prezentacji na wystawie stałej poświęconej kulturom Afryki. Do czasu powstania wystawy stałej część obiektów będzie prezentowana  na wystawie „Zwykłe-Niezwykłe”.

 

Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz z budżetu Samorządu Województwa Mazowieckiego.

 

SEMINARIUM DO WYSTAWY SZARA STREFA SZTUKI - Polscy twórcy art brut

 

Ponad trzysta prac najbardziej znanych i interesujących twórców polskiego art brut, które można zobaczyć w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie od 14 lipca do 18 września 2016 roku.

 

Przejmująca siła ekspresji i wyobraźni, szokujące rozwiązania ikonograficzne, a nade wszystko szczerość i niepowtarzalność wypowiedzi są cenione przez kolekcjonerów, galerie i muzea, które poszukują emocjonalnych wstrząsów w relacji pomiędzy dziełem a widzem. Ta sztuka potrafi wzruszać, wstrząsać i zachwycać, pobudzać do refleksji, prowokować do rewizji estetycznych poglądów. Wyrasta z głębokich pokładów podświadomości, z głębi duszy, ze snów, z egzystencjalnego bólu. Sztuka art brut, bo o niej mowa, nie poddaje się klasyfikacjom kreowanym przez historyków i teoretyków sztuki, nie przynależy ani do kultury niskiej, ani do wysokiej, jest niezależna, pełna zagadek i tajemnic.

 

Tuż po wojnie Jean Dubuffet, francuski malarz i rzeźbiarz, rozczarowany ówczesną ofertą awangardowych prądów artystycznych, poszukując autentyzmu w sztuce, odkrywa dla siebie i dla świata zgromadzone w szpitalach psychiatrycznych i w więzieniach obszary sztuki „innej”. Wymyśla dla niej termin art brut. Strzeże go pilnie w obawie, że wszystko co nie jest „sztuką surową”, a jedynie powierzchownie ją przypomina, zmąci prawdziwy obraz wizualnej ekspresji pozbawionej fałszu i zahamowań. Idea art brut zainspirowała wielu pisarzy, intelektualistów i artystów XX wieku, których twórczość pozostawała pod przemożnym wpływem plastycznych kreacji osób chorych umysłowo i wykluczonych społecznie. Zainteresowanie ich sztuką trwa do dzisiaj.

 

Przykładem niech będzie 55. Międzynarodowe Biennale Sztuki w Wenecji z 2013 roku, na którym, zaprezentowano ogromną ilość dzieł twórców nieprofesjonalnych jako antidotum na zalew obrazów płynących szerokim nurtem w przestrzeni publicznej, często doskonałych technicznie, ale w gruncie rzeczy pustych i powierzchownych treściowo.

 

Art brut to szara strefa sztuki. Mimo że istnieje poza tym, co widoczne i oficjalne, znacząco wpływa na artystyczne kierunki, mody i tendencje, zaś artystów-akademików stymuluje do poszukiwań i przekraczania estetycznych barier. Wierzymy, że dzięki zgromadzonym na wystawie SZARA STREFA SZTUKI. Polscy twórcy art brut fascynującym dziełom z zakresu malarstwa, rysunku i rzeźby widz będzie mógł porzucić rutynę patrzenia i kulturowe nawyki konwencjonalnej percepcji, a tym samym odbyć podróż po nieznanych zakamarkach wyobraźni oraz mrocznych i tajemniczych ścieżkach emocji.

Na wystawie zobaczymy prace 31 twórców art brut, tych najwybitniejszych, jak Maria Wnęk, Edmund Monsiel, Stanisław Zagajewski, Adam Dembiński, Julian Stręk czy Włodzimierz Rosłon, ale i tych mniej znanych, którzy warci są szerszej popularyzacji.  Prezentowane dzieła pochodzą ze zbiorów Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, Muzeum Etnograficznego w Toruniu, Muzeum Śląskiego w Katowicach, kolekcji Leszka Macaka, Andrzeja Kwasiborskiego, Stowarzyszenia „Psychiatria i Sztuka”, Szpitala Specjalistycznego im. dr. J. Babińskiego w Krakowie oraz zbiorów artystów Adama Nidzgorskiego i Władysława Wałęgi.

Wystawie towarzyszyć będzie wydawnictwo, zaś 16 września zorganizowane zostanie seminarium na temat art brut z udziałem wybitnych polskich badaczy i kolekcjonerów tej sztuki.

 

Wystawa zrealizowana w ramach projektu: GORZKI SMAK – ART BRUT. Badania – kolekcje – wystawy w Polsce na przełomie XX/XXI wieku, finansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego.

Aby obejrzeć dzieła sztuki art brut ze zbiorów Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie można skorzystać z naszego katalogu on line. Na stronie głównej na pasku INFORMACJA NAUKOWA: KATALOG ZBIORÓW. W polu szukanie zaawansowane należy wpisać: art brut. W tej chwili wprowadziliśmy 159 rekordów zawierających wizerunki dzieł i podstawowe metadane. Można już zobaczyć prace Marii Wnękowej, Tadeusz Głowali, Stanisława Miki, Wojciecha Oleksego, Włodzimierza Rosłona, Justyny Matysiak, Romana Rutkowskiego, Adama Dembińskiego,  Krzysztofa Wiśniewskiego, Władysława Wałęgi, Henryka Żarskiego. Wkrótce pojawią się nowe dzieła. Zapraszamy do oglądania.

„Gorzki smak – art brut. Badania – kolekcje – wystawy w Polsce na przełomie XX/XXI wieku”

 

16 września br. na zakończenie wystawy zapraszamy do PME na jednodniowe seminarium naukowe, które przygotowała kurator wystawy prog. Grażyna Borowik. O polskim i europejskim art brut rozmawiać będą specjaliści, kuratorzy i badacze.

 

Program wydarzenia:

 

* Godzina 10.00 Otwarcie seminarium.

* Godzina 10.15 – 11.15 zwiedzanie wystawy „Szara strefa sztuki – polscy twórcy art brut” – oprowadza kurator wystawy
prof. Grażyna Borowik.

* Godzina 11.15 - 11.30 przedstawienie wydawnictwa „Gorzki smak – art brut. Badania – kolekcje – wystawy w Polsce
na przełomie XX/XXI wieku”.

* Godzina 11.30 – 14.00 wystąpienia uczestników seminarium.

* Godzina 14.30 – 15.00 dyskusja i zakończenie seminarium.

* Godzina 17.15 – 21.30 pokaz filmów „Serafina” oraz „Mój Nikifor”.

 

Program szcegółowy pdf

Referaty z seminarium w formie pdf:

dr. Magdalena Tyszkiewicz

Pani Zofia Bisiak

Pani Małgorzata Schaeffer

Pan Zbigniew Chlewiński

 

Uczestnicy seminarium:

prof. Grażyna Borowik, dr. Magdalena Tyszkiewicz, Pani Małgorzata Schaeffer, Pani Zofia Bisiak, Pani Sonia Wilk, Pan Zbigniew Chlewiński oraz Alicja Mironiuk Nikolska o kolekcji PME.

 

Seminarium poprowadzi prof. Grażyna Borowik.

Zakup kolekcji Mieczysława Cholewy

  • Architektura sakralna